Ogólne zasady obsługi, kontroli działania i bieżącej eksploatacji wybranych urządzeń do uzdatniania wody.

Spis treści

Wprowadzenie

Eksploatacja urządzeń do koagulacji wody

Eksploatacja osadników

Eksploatacja filtrów

Eksploatacja odżelaziaczy zamkniętych

Eksploatacja chlorowni

Wprowadzenie

 

Właściwa eksploatacja urządzeń do uzdatniania wody zapewnia ciąg­łość działania tych urządzeń i ich trwałość. Jednocześnie powinien być spełniony warunek dotyczący jakości wody odpowiadającej wymaga­niom określonym w aktualnych przepisach prawnych sygnowanych przez Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej.

W celu zapewnienia ciągłości ruchu wszystkie urządzenia poddaje się stałej kontroli bieżącej i konserwacji oraz remontom planowo-zapobiegawczym, tak aby efekt pracy stacji uzdatniania wody był nic gorszy od założonego w projekcie.

Do prowadzenia właściwej eksploatacji urządzeń przedsiębiorstwa lub zakłady wodociągów i kanalizacji powinny mieć kompletną doku­mentację techniczno-ruchową każdego obiektu.

 

Dokumentacja techniczna powinna obejmować:

 

ˇ           projekty techniczne,

ˇ           rysunki robocze danego obiektu, zaktualizowane przez inwestora,

ˇ           opis i obliczenia techniczne do projektu,

ˇ           kosztorysy i opisy techniczne robót,

ˇ           protokoły rozruchu i prób urząd/en.

 

Dokumentacja ruchowa powinna obejmować:

 

ˇ           kartę ewidencyjną projektu.

ˇ           protokoły odbioru ostatecznego,

ˇ           instrukcję obsługi poszczególnych urządzeń, obiektów i maszyn,

ˇ           protokoły przeglądów i typowania obiektów do remontu,

ˇ           protokoły odbioru robót remontowych,

ˇ           protokoły awaryjne.

ˇ           dzienniki pracy (ruchu).

 

Na terenie stacji uzdatniania wody. w pobliżu centralnej dyspozy­torni. powinny być umieszczone schematy technologiczne stacji uzdat­niania wody z oznaczeniem wszystkich obiektów, przewodów oraz uzbrojenia.

 

Specjalne znaczenie w dokumentacji ruchowej mają dzienniki pracy, w których należy notować nie tylko codzienne spostrzeżenia, dotyczące przebiegu uzdatniania wody, lecz także opisywać bardzo dokładnie wszelkiego rodzaju uszkodzenia i awarie urządzeń.

 

 

Przebieg uzdatniania wody powinien obejmować następujące zapi­sy w dzienniku:

 

ˇ           ilość wody doprowadzanej do stacji uzdatniania w ciągu doby,

ˇ           ilość wody przesyłanej odbiorcom w ciągu doby oraz poszczegól­nych godzin,

ˇ           charakterystykę jakości wody w źródle z uwzględnieniem charak­terystycznych wskaźników zanieczyszczeń.

ˇ           charakterystykę jakości wody przesyłanej odbiorcom,

ˇ           wielkość dobowego zużycia reagentów oraz dawek stosowanych reagentów,

ˇ           wielkość zużycia energii elektrycznej, paliw i smarów,

ˇ           wielkość zużycia  wody  na potrzeby własne stacji  uzdatniania wody.

 

Opis uszkodzeń i awarii powinien obejmować: miejsce i czas wystąpienia, przyczynę, sposób usunięcia, zastosowane zabiegi i czyn­ności, czas włączenia do ruchu oraz zalecenia dla obsługi.

Zapisy w dzienniku są podstawą obserwacji dotyczących prawid­łowości pracy stacji uzdatniania wody w ciągu dłuższego czasu. Mogą też być podstawą decyzji o zmianie przebiegu uzdatniania wody oraz decyzji o rozbudowie stacji uzdatniania.

 

 

Eksploatacja urządzeń do koagulacji wody

 

Do obsługi należy utrzymywanie wszystkich urządzeń w ruchu lub stałej gotowości do ruchu oraz ścisłe przestrzeganie poleceń głów­nego technologa zakładu wodociągowego, dotyczących przygotowy­wania roztworu koagulantu o wymaganym stężeniu i dokładnego dawkowania.

 

Do zadań obsługi należą:

 

ˇ           uruchamianie i zatrzymywanie poszczególnych elementów zespołu urządzeń,

ˇ           konserwacja wszystkich elementów mechanicznych, smarowanie oraz ochrona przed korozją,

ˇ           prowadzenie właściwej gospodarki chemikaliami, magazynowanie chemikaliów, prowadzenie kart rozchodu chemikaliów.

ˇ           transportowanie koagulantów wewnątrz magazynu,

ˇ           rozdrabnianie i ważenie koagulantów,

ˇ           przygotowywanie roztworów koagulantów,

ˇ           przygotowywanie do ruchu i sprawdzanie działania dawkowników,

ˇ           dawkowanie koagulantów i ciągła kontrola dawki koagulantów lub innych reagentów,

ˇ           bieżąca obsługa poszczególnych urządzeń,

ˇ           mycie i płukanie zbiorników,

ˇ           sprawdzanie działania zasuw i zaworów.

ˇ           utrzymywanie całości urządzeń w czystości.

 

W wypadku koagulantów dostarczanych w postaci roztworu ro­boczego konieczna jest codzienna kontrola zawartości zbiornika ma gazynowego. Jeżeli jest zainstalowany jeden zbiornik magazynowy, to po jego opróżnieniu do połowy należy powiadomić kierownictwo wodociągu o konieczności dowiezienia określonej ilości koagulantu. podając orientacyjny termin dostawy.

Kontrola działania urządzeń ma zapewnić prawidłowe dawkowa­nie koagulantów zgodnie z jakością wody poddawaną koagulacji ora/ wynikającymi z tego wskazaniami technologa.

Kontrola fizyczno-chemiczna wody pobranej na odpływie z komór flokulacji powinna obejmować: charakterystykę kłaczków i zdolność ich do opadania. pH, barwę i mętność wody sklarowanej. Kontrola la. w połączeniu z wynikami osadzania zawiesin w osadniku, pozwala ocenić prawidłowość dawkowania koagulan­tu i umożliwia ewentualną korektę dawki.

 

 

Eksploatacja osadników

 

Zasadniczym zadaniem obsługi jest zapewnienie ciągłości pracy osad­ników, trwałości urządzeń mechanicznych oraz ich pracy zgodnej / projektem. Podczas normalnej ciągłej pracy osadników zasuwy spustowe są zamknięte. Podczas okresowego oczyszczania osadnika zasuwy na przewodach spustowych osadu powinny być otwarte. a uzdatniana woda powinna być skierowana do pozostałych urzą­dzeń.

Po usunięciu osadu, a przed włączeniem osadnika do pracy, należy oczyścić ściany osadnika i jego dno, spłukując je silnym strumieniem wody, a w razie większego zanieczyszczenia użyć także szczotek.

Kontrolę pracy osadników należy prowadzić za pomocą aparatury kontrolno-pomiarowej oraz fizyczno-chemicznej analizy wody.

Aparatura kontrolno-pomiarowa powinna się składać z przekaź­ników poziomu zwierciadła wody.

Analiza fizyczno-chemiczna powinna obejmować takie oznaczenia, jak: temperatura, zapach, mętność lub przezroczystość, barwa, odczyn (pH) oraz opadanie zawiesin. Badania powinny być prowadzone dla wody dopływającej do osadnika i odpływającej z niego.

Podstawowym miernikiem efektów pracy osadnika powinna być zawartość zawiesin. Jeżeli po osadnikach uzdatnianie wody odbywa się na filtrach, to koncentracja zawiesin w wodzie odprowadzanej z osadnika nie powinna przekraczać 25 mg dm3.

Wyniki kontroli pracy osadników, umożliwiające ocenę efektu ich pracy, notuje się w raportach dobowych. W raportach tych należy określić czas pracy osadników, ich obciążenie hydrauliczne (w m3/(m2h)). czas wyłączenia z ruchu w celu usunięcia osadu i czas włączenia. Ponadto należy kontrolować ilość usuwanego osadu oraz co pewien czas właściwości osadu, ze szczególnym uwzględnieniem jego składu fizyczno-chemicznego oraz podatności na odwadnianie. Częstotliwość usuwania osadu powinna być weryfikowana w czasie eksploatacji w stosunku do częstotliwości ustalonej za wyjściową w trakcie prac projektowych. Przestrzeganie ustalonej częstotliwości usuwania osadu jest bardzo istotne, gdyż przekroczenie tej wielkości powoduje zmianę warunków przepływu wody (zmniejszenie przekroju poprzecznego części przepływowej) i znaczne pogorszenie efektów usuwania zawiesiny.

 

Eksploatacja filtrów

 

Eksploatacja otwartych filtrów obejmuje:

 

ˇ           uruchomienie filtrów.

ˇ           płukanie złoża filtracyjnego.

ˇ           regulację pracy filtrów. Zasady uruchamiania filtrów pospiesznych zależą od sposobu

ˇ           ich płukania.

 

Płukanie filtru ma na celu usunięcie zanieczyszczeń, które osadzi­ły się w warstwie filtracyjnej. Wskutek osadzania zawiesin w złożu filtracyjnym wzrasta opór filtru, którego graniczna wartość w od­niesieniu do filtrów otwartych nie powinna przekraczać 2,5-h 3,0 m.

 

Płucząc filtr wodą od dołu należy:

 

ˇ           zamknąć przepustnicę na dopływie wody surowej,

ˇ           prowadzić filtrowanie wody do chwili, gdy poziom wody w filtrze będzie 15 cm poniżej krawędzi koryt zbiorczych,

ˇ           otworzyć przepustnicę na przewodzie odprowadzającym wodę po płukaniu przy jednoczesnym stopniowym otwieraniu pr/epustnicy na przewodzie doprowadzającym wodę do płukania.

ˇ           mierzyć czas płukania oraz sprawdzać na przepływomierzu ilość wody zużywanej do płukania.

ˇ           po kilku minutach, odpowiadających czasowi płukania, zamknąć przepustnicę na przewodzie doprowadzającym wodę do płukania,

ˇ           zamknąć przepustnicę na przewodzie odprowadzającym wodę po płukaniu i otworzyć przepustnicę na przewodzie doprowadzają­cym wodę surową, następnie wypełnić filtr do wysokości, przy jakiej filtr pracuje normalnie.

 

Płucząc filtr powietrzem i wodą od dołu. oprócz ww. czynności. należy:

 

ˇ           uruchomić dmuchawę i po osiągnięciu odpowiedniego ciśnienia otworzyć przepustnicę na przewodzie tłoczącym powietrzem.

ˇ           mierzyć czas przedmuchiwania filtru od chwili pojawienia się pęcherzyków powietrza na całej powierzchni filtru,

ˇ           zatrzymać dmuchawę po 5 minutach przedmuchiwania i zamknąć przepustnicę na przewodzie tłoczącym powietrze.

 

Po zakończeniu płukania filtru powietrzem należy przystąpić do płukania wodą, wykonując czynności opisane wyżej.

 

 

Płukanie powietrzem i wodą jest bardziej efektywne ani/cli płuka­nie samą wodą oraz prowadzi do zmniejszenia ilości zużywanej wody.

Regulacja pracy filtru polega na ustaleniu prędkości filtracji. Reguluje się ją na odpływie wody filtrowanej i jednocześnie dostosowuje dopływ wody do filtru do prędkości filtracji. Dopływ wody do filtru, jak również jej odpływ z filtru, reguluje się przepustnicami uruchamianymi hydraulicznie lub pneumatycznie.

Kontrola pracy filtrów ma na celu zapewnienie bezpiecznej eks­ploatacji. otrzymywanie wody przefiltrowanej o wymaganej jakości oraz przedłużenie czasu pracy filtrów między kolejnymi płukania i remontami.

Kontrolę bieżącą pracy filtrów należy prowadzić za pomocą aparatury kontrolno-pomiarowej oraz analizy fizycznej, chemiczne i bakteriologicznej wody. W skład aparatury kontrolno-pomiarowej powinny wchodzić następujące urządzenia:

 

ˇ           przepływomierze do pomiaru ilości wody przefiltrowanej i ilości wody podawanej do płukania,

ˇ           urządzenie do wskazywania  wysokości strat ciśnienia  pode przepływu wody przez filtr.

ˇ           liczniki energii elektrycznej.

ˇ           kurki probiercze do pobierania próbek wody surowej, przefiltrowanej i wody po płukaniu.

ˇ           aparaty do regulacji wysokości słupa wody ponad złożem filtracyjnym.

 

Obsługa filtrów pospiesznych zamkniętych obejmuje następują­ce czynności podstawowe:

 

ˇ           włączenie filtru do pracy (uruchomienie filtru).

ˇ           płukanie filtru.

ˇ           normalna praca filtru między kolejnymi płukaniami. Filtry można płukać tylko wodą lub powietrzem i wodą. Podczas

ˇ           płukania wodą kolejność czynności powinna być następująca:

ˇ           odwodnienie filtru, tj. odprowadzenie całej wody przez przewód do odprowadzania wody przefiltrowanej i przez przewód spustowy,

ˇ           zamknięcie wszystkich zasuw stanowiących uzbrojenie filtru.

ˇ           otwarcie zasuwy na przewodzie wody do płukania i zaworu od powietrzającego,

ˇ           zamknięcie zaworu odpowietrzającego i otwarcie zasuwy na prze­wodzie spustowym, odprowadzającym wodę po płukaniu do kana­lizacji,

ˇ           zamknięcie zasuw na przewodach: doprowadzającym wodę do, płukania i odprowadzającym wodę po płukaniu oraz otwarcie zasuw na przewodzie doprowadzającym wodę surową oraz od­prowadzającym wodę po płukaniu. Podczas płukania powietrzem i wodą czynności i ich kolejność

ˇ           podobne do omówionych wyżej, z tym że przed płukaniem filtr płucze się powietrzem.

 

Płukanie filtrów należy rozpocząć wówczas, gdy nastąpi:

 

ˇ           wzrost wysokości straty ciśnienia powyżej ustalonej wartości, tj. ok. 5 + 6 m.

ˇ           pogorszenie jakości wody przefiltrowanej.

ˇ           spadek wydajności filtru.

 

 

Eksploatacja odżelaziaczy zamkniętych

 

Eksploatacja odżelaziaczy polega na wykonywaniu czynności omó­wionych przy eksploatacji filtrów zamkniętych, a zatem obejmuje: włączenie odżelaziaczy do pracy, płukanie (wodą lub powietrzem i wodą) oraz normalną pracę odżelaziaczy.

Schemat eksploatacyjny odżelaziacza zamkniętego ze złożem dwu­stopniowym przedstawiono na rys. 5-84. Na rysunku tym podano kolejność zamykania i otwierania zasuw.

Podczas eksploatacji odżelaziaczy. a szczególnie ich płukania. należy przestrzegać zasad ustalania parametrów podanych przy oma­wianiu eksploatacji filtrów 

 

 

Eksploatacja chlorowni

 

Obsługa chlorowni z zastosowaniem chloru gazowego jako dezynfektanta powinna zapewnić ciągłość działania, trwałość urządzeń i bezpieczeństwo pracy. Ponadto zadaniem obsługi jest kontrola dawki chloru.

Załoga obsługująca chlorownię musi być należycie przeszkolona. Każdy z obsługujących powinien być wyposażony w maskę przeciw­gazową i powinien jej używać co pewien czas. nawet jeśli nie jest to konieczne. Załoga chlorowni ma obowiązek dokładnie poznać apara­turę do chlorowania przed jej zainstalowaniem. Wyniki kontroli należy notować w książce kontrolnej. Oprócz okresowego sprawdza­nia urządzeń konieczne są przeglądy codzienne.

Podczas przewożenia butli z chlorem zawór musi być zamknięty i założony kapturek ochronny. W czasie transportu butle puste po­winny być ustawione lub ułożone w jedną stronę, a butle z chlorem ciekłym przewożone w pozycji stojącej. W czasie transportu butle nie mogą być w żadnym razie ogrzane do temperatury powyżej 35 C. Zawory należy otwierać ostrożnie i powoli. Jeżeli zaworu nie można otworzyć, to głowicę butli podgrzewa się, okładając ją woreczkami z suchym piaskiem o temperaturze 40h-50 C.

W razie jakiejkolwiek nieprawidłowości zbiornik z chlorem należy /wrócić wytwórni gazów technicznych. Wszystkie części metalowe. znajdujące się w pomieszczeniach 7. chlorem, pokrywa się powłoką kwasoodporną.

W czasie kontroli chlorowni i wykonywania wszelkich napraw należy bezwzględnie zakładać maski przeciwgazowe oraz sprawdzać obecność chloru 10-procentowym roztworem amoniaku. Nawet w ra­zie słabego zapachu chloru należy znaleźć źródło przecieku. Przecieki stwierdza się na podstawie niskiej temperatury zbiornika, syczenia lub dodatniej reakcji chloru z amoniakiem.

 

Podczas rozruchu chloratora należy:

 

ˇ           doprowadzić wodę surową do klosza, otworzyć zawór przy bu­tli, następnie zawór boczny przelotowy i obserwować wzrost ciś­nienia:

ˇ           otwierać powoli zawór redukcyjno-nastawczy, obserwując spadek ciśnienia na drugim manometrze oraz słupek cieczy w rurce szkla­nej chloromierza: dopóki słupek utrzymuje się na wysokości, od powiadającej wielkości zużycia chloru (w g/h) po wyregulowani poziomu, dopóty chlorator jest przygotowany do normalnej pracy.

 

Wyłączając chlorator z pracy, należy najpierw zamknąć zawory butli, a po upływie 5 minut zawór redukcyjno-nastawczy i dopływ wody surowej. Jeżeli wyłącza się chlorator na dłuższy okres, należy całą aparaturę przedmuchać azotem w celu usunięcia wilgoci, powiet­rza i resztek chloru.